Mobbing- fala przemocy w szkole Autorem artykułu jest Adriana Michałowska
DEFINICJA MOBBINGU: Ofiara przez dłuższy czas jest wielokrotnie narażona na negatywne działania ze strony innej osoby lub osób. Są to sytuacje, gdy ktoś wyrządza lub chce wyrządzić komuś krzywdę lub przykrość. Także działania które obejmują przemoc i agresję. Mogą być werbalne (groźby, złośliwości), przemoc bezpośrednia fizyczna (uderzenia, pchnięcia, ograniczenie wolności), działania negatywne bez użycia słów i kontaktu fizycznego (grymasy, wrogie gesty, unikanie, zachowanie służące zirytowaniu lub zranieniu innej osoby).
Cechą charakterystyczną mobbingu jest nierównowaga sił. Atakujący ma pozycję silniejszą od ofiary.
Prześladowania mają formę bezpośrednią (otwarte ataki) i pośrednią (doprowadzenie do wyobcowania ofiary i odizolowanie od reszty uczniów).
EPIDEMIOLOGIA ZJAWISKA WEDŁUG BADAŃ SZWEDZKO- NORWESKICH 15% uczniów szkół podstawowych zetknęło się jako ofiary lub sprawcy (co 7 uczeń) 9- 10% było ofiarami 7% było sprawcami 1,9% ogółu uczniów było naprzemiennie sprawcami i ofiarami
pow.3% pada ofiarą mobbingu częściej niż raz w tygodniu
11,4% uczniów jest ofiarami z klas 3- 6 5,6% z klas 7- 9, czyli dwa razy mniej Młodsi i słabsi są bardziej narażeni na represje!
60- 70% uczniów to zjawisko nie dotyczy! Oni mogą być pomocą przy redukcji mobbingu.
RÓŻNICE WZGLĘDEM PŁCI UCZNIÓW Chłopcy są bardziej narażeni na szykany niż dziewczynki, szczególnie te bezpośrednie ataki. Dziewczynki są narażone na bardziej zawoalowaną formę mobbingu.
60% dziewczynek szykanowanych jest przez chłopców 80% chłopców przez kolegów
Między chłopcami więcej jest agresji, co ma podłoże zarówno biologiczne jak i społeczne.
INTERWENCJA RODZICÓW I NAUCZYCIELI 40% uczniów z klas 1-6 i 65% z klas starszych mających problemy związane z mobbingiem twierdzi, że nauczyciele nie reagują na to nigdy lub prawie nigdy. 65% młodszych uczniów i 80% starszych twierdzi, że nauczyciele nigdy nie poruszyli z nimi tego tematu. Podobnie odpowiadają szykanujący. 65% szykanowanych z klas 1- 6 i 45% z klas starszych twierdzi, że temat był poruszany w domu.
MIEJSCA GDZIE DOCHODZI DO MOBBINGU Uczniowie, którzy szykanowani są w drodze do szkoły są też szykanowani w szkole.
W dużych miastach częściej problem ten jest znany i poruszany.
Brak zależności między skalą zjawiska a wielkością szkoły czy liczebnością klasy.
Istnieje korelacja pomiędzy większą liczbą dyżurujących na przerwach nauczycieli a zmniejszeniem się aktów mobbingu.
INNE WAŻNE KORELACJE Uczniowie szykanowani przez dłuższy czas mają tendencje do bycia ofiarami. Uczniowie agresywni zwykle tacy pozostają przez wiele lat.
Nie ma korelacji między niepowodzeniami szkolnymi lub słabymi wynikami w nauce a wzrostem agresywnych zachowań uczniów. Średnia ocen prześladowanych i prześladowców jest zwykle trochę niższa od średniej klasowej.
ROLA RÓŻNIC ZEWNĘTRZNYCH Chłopcy prześladowani w zasadzie nie różnili się zewnętrznie od grupy kontrolnej nie dręczonych kolegów.
Jedyna zewnętrzną cechą odróżniającą ofiary i sprawców była siła fizyczna. Sprawcy byli na ogół silniejsi od innych i ofiar a ofiary słabsze.
Prześladowcy mogą wykorzystywać odmienność w wyglądzie zewnętrznym ofiar ale to nie ona jest przyczyną szykan.
CHARAKTERYSTYCZNE CECHY OFIAR (dziewcząt i chłopców)
Typ pasywny: - zatrwożona i niepewna bardziej niż inni, - ostrożna, wrażliwa, nieśmiała, małomówna, - reaguje płaczem, wycofuje się, ucieka, - niska samoocena, źle oceniają siebie i sytuację, - uważają się za głupie, nieatrakcyjne, nieszczęśliwe, zawstydzone, - w szkole czują się samotne i opuszczone, - zazwyczaj nie mają w klasie żadnego przyjaciela, - nie są agresywne, nie drażnią innych, - negatywnie nastawione do przemocy i jej narzędzi, - chłopcy są fizycznie słabsi od kolegów, mają dobre stosunki z rodzicami.
Typ prowokujący: - rzadszy od poprzedniego, - problemy z koncentracją, - niespokojni, - wytwarzają atmosferę irytacji i napięcia, - nadaktywni.
CHARAKTERYSTYCZNE CECHY SPRAWCÓW MOBBNINGU
Typ aktywny: - agresja w stosunku do innych osób, - zafascynowane przemocą i jej narzędziami, - działają impulsywnie, - mają potrzebą dominacji, - nie współczują ofiarom, - mają średnie lub wyższe niż inni mniemanie o sobie, - chłopcy silniejsi od pozostałych, szczególnie ofiar, - niski lub przeciętny poziom strachu i niepewności, - przeciętnie popularni, otoczeni małą grupką wspierających kolegów.
Typ pasywny: - nie przejmuje inicjatywy ale jest współsprawcą.
CO RODZI AGRESJĘ U DZIECI? - emocjonalne nastawienie rodziców (negatywne, brak ciepła i bliskich więzi, agresywność do dziecka, kary cielesne ale i nadmierne przyzwalanie na wszystko, w tym zachowania agresywne, odrzucanie dziecka), - charakter dziecka, - brak należytej opieki i kontroli nad dzieckiem, - panujące w domu stosunki między rodzicami (kłótnie, awantury, konflikty, szczególnie w obecności dziecka), - wpływ mediów, - brak reakcji oraz uświadomienia rodziców i nauczycieli. Nie ma wpływu pochodzenie społeczne!
MOBBING JAKO FENOMEN GRUPOWY - wpływ poprzez modelowanie zachowań osób ważnych i znaczących oraz naśladownictwo (społeczne zarażanie się), - osłabienie hamulców moralnych lub kontroli nad własnym zachowaniem (obserwacja osoby nagradzanej za agresję), - działanie lub bycie sprawcą pośrednim w otoczeniu grupy (rozmycie odpowiedzialności), - zmiana oceny wobec ofiary szykan (wskutek ciągłych ataków jest ona postrzegana jako ktoś mniej wartościowy).
SPORADYCZNE DOCINKI LUB ŻARTY NIE SĄ MOBBINGIEM!
-- Adriana Michałowska - Psycholog duchowy
Artykuł pochodzi z serwisu http://artelis.pl/art-190,2,28,Rodzina,Mobbing-_fala_przemocy_w_szkole.html |